1 ) تفاوت موضوعى : اوّلين تفاوت ، تفاوت از جهت موضوعى است ؛ بدين معنا كه وصف « يد » در هر كدام از اين دو قاعده با ديگرى متفاوت است . موضوع در قاعده ضمان يد ، عبارت از يد غير مالك است كه از آن به « يد معلوم » تعبير مىشود . به عبارت ديگر ، در قاعده ضمان يد ، معلوم و مشخّص است كه يد شخص ، يد مالكانه نيست ؛ اعمّ از اين كه شخص ، غاصب باشد و به صورت عدوانى مال را در اختيار گرفته باشد ، و يا آن كه غاصب نباشد و مال از طريق عقدى فاسد در اختيار او باشد . اما موضوع در قاعده يد ، « يد مشكوك » است ؛ يعنى معلوم نيست كه يد شخص در اينجا يد مالكانه است و يا غير آن ؛ به عبارت ديگر ، معلوم نيست ذو اليد در اينجا مالك شىء است و يا غير مالك هست . به عنوان مثال : مالى در اختيار زيد است و عمرو ادّعا مىكند كه آن مال ، از براى اوست و هيچ دليلى هم بر ادّعايش ندارد ؛ اين مسأله ، موضوع قاعده يد است و با استفاده از قاعده يد - كه يد اماره ملكيّت است - بر مالكيّت زيد حكم مىشود . 2 ) تفاوت حكمى : فرق دوّم ، تفاوت از جهت حكم است ؛ به وسيله قاعده ضمان يد ، يك حكم ضررى بر ضرر كسى كه بر مال ديگرى يد دارد ، اثبات مىشود و اين يك حكم وضعى است ؛ ولى در قاعده يد ، يك حكم نفعى كه عبارت از ملكيت است ، اثبات مىشود . به عبارت ديگر ، در قاعده يد ، به نفع ذى اليد حكم مىشود ، و حال آن كه در قاعده ضمان يد ، بر ضرر او حكم داده مىشود . 3 ) تفاوت سوم ، تفاوت از جهت مورد است ؛ بدين معنا كه قاعده على اليد فقط در اموال ( اعيان مالى ) جريان دارد ؛ اما قاعده يد ، هم د راموال و اعيان مالى جريان دارد و هم در باب نفوس و انساب جارى است ؛ و به عنوان مثال : اگر كسى بر زنى يد داشته باشد ، در صورتى كه فرد ديگرى نيز ادّعاى زوجيّت او را داشته و دليلى بر مدّعايش نداشته باشد ، به وسيله قاعده يد ، اثبات زوجيّت